|
EMPTY FOREST SYNDROME
26 Februari 2010
Dierentuinen geven me altijd een dubbel gevoel. Aan de ene kant is het leuk allerlei bijzondere dieren van dichtbij te kunnen zien. Maar aan de andere kant blijft het triest. Louter voor ons vermaak zitten al die onschuldige dieren hun hele leven lang achter de tralies.
Dierentuindirecteuren schermen daarom al heel lang met het argument dat ze bedreigde dieren fokken. Nakomelingen kunnen weer worden uitgezet in het wild: dierentuinen zouden hierdoor dus zeker wel bestaansrecht hebben.
In de praktijk gebeurt dit echter nauwelijks. Het kost veel geld en tijd om die verwende en dikke gevangenen weer te laten wennen aan het woeste en wilde buitenleven. Daarna moet er een geschikt gebied gevonden worden waar ze uitgezet kunnen worden. Die zijn er alleen bijna niet meer.
Maar toch.
De oerwouden in Azië en Afrika worden zo snel ontdaan van hun wilde dieren dat men nu spreekt van Empty Forest Syndrome. In steeds meer oerwouden is het letterlijk doodstil. Want alles wat beweegt brengt geld op en wordt dus gevangen. Voor medicijnen, voedsel en voor de dierenhandel. De aantallen verhandelde wilde dieren zijn onvoorstelbaar. Het meeste gaat naar China, maar er wordt ook veel verscheept naar West-Europa. In de Benelux kan je namelijk ook gebakken gorilla eten of die zeldzame schildpad kopen die niemand anders in zijn aquarium heeft.
Ik ben erg bang dat binnenkort allerlei landen allerlei diersoorten in het wild gaan verliezen. Vooral de Aziatische landen. Neem bijvoorbeeld het schubdier. Tien- tot honderdduizenden schubdieren worden er jaarlijks verhandeld. China is leeg. De landen er omheen bijna. Indonesië wordt nu leeg geroofd. Straks volgt waarschijnlijk Afrika.
Het beste is het natuurlijk om die gebieden te beschermen waar de laatste beesten van een soort nog in het wild zitten. Maar dat is duur en blijkt in de praktijk vaak allesbehalve gegarandeerd effectief. Allerlei reservaten en zelfs dierentuinen worden leeg geroofd.
De hoop verdwijnt als laatste. Maar het is realistisch om te verwachten dat het in de meeste Afrikaanse en Aziatische landen met de natuur hetzelfde zal verlopen als bij ons. De vooruitgang heeft er in West Europa voor gezorgd dat puurnatuur nagenoeg verdwenen is en dat veel diersoorten uitgestorven zijn. Dat er bij ons, op een enkele plek, nu bijvoorbeeld weer wisenten en lynxen rondlopen hebben we voornamelijk te danken aan dierentuinen en dankzij reserve-bestanden in Oost Europa. Vooral Azië ontwikkelt zich nu ook snel. Sneller dan wij destijds. Het verspreidingsgebied van veel diersoorten is daar echter vaak kleiner en het aantal diersoorten is veel groter. Een mooi potentieel recept voor nog grotere ellende.
Moeten dierentuinen dan actief zeldzame dieren gaan vangen en fokken? Mmh... moeilijk. Dan kan een klein aantal dieren van een soort wel als genenpoel bewaard worden. En zo doe je ook aan risicospreiding.
Maar dan?
Dan moeten we misschien maar wachten tot die landen in onze positie terecht komen: rijk, nagenoeg zonder natuur en met verlangen naar vroeger tijden. Misschien heeft een dierentuin dan nog ergens een paartje om uit te zetten.
|
HOORTHIERNIETHUISKRAAI
16 Februari 2010
In 1994 stapten er drie huiskraaien van een boot bij Hoek van Holland.
Huiskraaien zijn mooie vogels uit Azië en zien er een beetje uit als een slanke kauw. In Hoek van Holland hangen ze vooral rond bij de plaatselijke snackbar. Ze vinden het er blijkbaar fijn want er zijn er inmiddels ongeveer dertig.
Op vele andere plaatsen in de wereld zijn ze ook ooit per boot aangekomen en vormen ze plaatselijk een plaag. Daarom worden ze daar veelal vergiftigd, gevangen of geschoten. Niemand is er daar tegen, want men is het er over eens dat het een zeer schadelijke exoot is en een grote bedreiging voor de inheemse fauna.
Natuur en dierenbescherming is in de praktijk een luxe. Hoe rijker het land, hoe minder natuur. Hoe rijker het land, hoe meer huisdieren. Meer huisdieren en minder natuur leidt tot een steeds meer emotionele houding van de mens ten opzichte van het individuele dier.
Nu onze Hoekse kraaien. De regering wil de kraaien kwijt, omdat deskundigen het risico te groot vinden dat de huiskraai hier ook een probleem gaat worden. Met dertig plaatselijke kraaien is dat nu makkelijker te realiseren dan met later mogelijk duizenden kraaien door het hele land.
Dus nu kan elke Nederlandse en zelfverklaarde dierenliefhebber bewijzen dat hij of zij uit het juiste hout gesneden is. Redt de Hoekse asielzoekers! Discriminatie! Durven ze wel tegen die onschuldige witte raven! Nazi praktijken! Het regent al protesten. De faunabescherming vindt zelfs dat de huiskraai geen exoot is omdat de vogels zelfstandig en vrijwillig naar Nederland gekomen zijn!
De mens is als massa van nature geneigd tot korte termijn denken en leert niet of nauwelijks van de geschiedenis. Dat het toelaten van exoten wereldwijd vaak tot uitroeiing van andere diersoorten en totale verstoringen van ecosystemen heeft geleid is iets wat voor velen minder belangrijk lijkt te zijn dan het welzijn van een handjevol knuffel-exoten. Onschuldigen doden of opsluiten is niet makkelijk goed te praten. Dat veel dierenliefhebbers zich veelal wel bekommeren om de hongerige wilde koe of bedreigde huiskraai terwijl er dagelijks miljoenen stuks vee onder kommervolle omstandigheden in donkere stallen gevangen zitten is ook op zijn minst vreemd te noemen.
Natuur. De mens heeft er een behoorlijk rommeltje gemaakt. In weze zijn wij het enige echte plaagdier op aarde. Omdat te compenseren moeten er soms vervelende beslissingen genomen worden.
|
RIEMVIS
9 Februari 2010
De walvishaai wordt altijd genoemd als de grootste vis ter wereld, maar mogelijk is hij niet de langste.
Riemvissen zijn bizarre diepzeevissen die bijna alleen maar bekend zijn van dode, aangespoelde exemplaren. Zijlings extreem afgeplat en superlang, hangen ze verticaal, roerloos in de diepte, wachtend op prooi.
In de Golf van Mexico heeft men recent een riemvis gefilmd. Niet voor de eerste keer, maar volgens mij wel de grootste tot nu toe en in heel diep water. Men schatte deze op 5 tot tien meter. Een puber blijkbaar, want het schijnt dat er tot zeventien meter lange riemvissen gevonden zijn!
Klik hierop voor het BBC riemvis filmpje
|
DE BEVER IS TERUG!
7 Februari 2010
Tralalalala, wat een fijn nieuws: de bever is weer helemaal terug aan het komen. In de Gelderse poort leven er ongeveer 80, in de Flevopolders enige tientallen en langs de Maas in Limburg ook enige tientallen. Recent zijn er bevers uitgezet op de grens van Drenthe en Groningen en zwervende bevers worden van Rhoon tot het oosten van het rivierengebied gevonden.
In de Biesbosch, waar ze voor het eerst terug gebracht zijn, gaat het niet zo goed met de voortplanting. Er leven er ongeveer 70. Mogelijk komt dit door hun eenzijdige wilgendieet of door het hoge gehalte aan cadmium in diezelfde wilgen.
In een groot deel van Europa gaat het trouwens wel goed. In de meeste landen waar hij verdwenen was is hij weer terug, zelfs in België leven er wel 900! Op de kaart zijn de gebieden waar hij niet was uitgeroeid rood gekleurd. Jaja, zo slecht was de situatie. De Finnen hebben ooit een andere soort: de Canadese bever ingevoerd. Paars gekleurd is waar deze exoot floreert. Maar groen gekleurd is de huidige verspreiding en daar wordt ik erg vrolijk van! Niet alleen omdat we repareren wat we ooit kapot gemaakt hebben, maar ook omdat bevers met hun geknaag en dammenbouw fantastische puurnatuur-bouwers zijn! (zie hieronder bij 20 Januari)
|
KOUWE KIKKERS?
1 Februari 2010
We hebben een redelijke koude winter. De dieren buiten zullen het ook wel koud hebben, zou je denken. Maar is dat wel zo?
Wij mensen bekijken alles vanuit onze eigen menselijke beleving. Maar die is in velerlei opzichten anders dan bij de rest van het dierenrijk. Wij verwarmen onszelf van binnenuit en die warmte houden we voor een groot gedeelte vast met onze kleding. Dat betekent dat als je het koud hebt, je niet goed hebt geanticipeerd op het weer en je daardoor niet warm genoeg bent aangekleed. De sensatie van het koud hebben is eigenlijk een waarschuwing van ons lichaam dat onze energie zal opraken als we zo doorgaan. Verwarm jezelf is voor de mens best een belangrijke waarschuwing, want hij kan er uiteindelijk dood van gaan.
Vogels en zoogdieren verwarmen zichzelf ook van binnen uit. Zij houden hun warmte vast met een jas van veren of haar. Veren kan je rechtop zetten zodat ze veel beter isoleren. Een vacht wordt veel langer of dikker in het koude seizoen. Dus zolang je je kachel maar opstookt, doet de kou je niet veel. Die kachel hou je aan de praat door genoeg te eten. Voedsel is dus een veel groter probleem voor zoogdieren en vogels in de koudere streken dan kou.
Maar hoe goed je als warmbloedig beest ook geïsoleerd bent, er gaat toch altijd wat warmte verloren. Dat dieren bij elkaar kruipen of op andere manieren warmte opzoeken is gewoon energiebesparing. Hoe minder warmte ze verliezen, hoe minder ze hoeven te eten. Zolang hun maag dus maar gevuld is hebben ze het dus waarschijnlijk nooit koud. Tenminste, niet zoals wij dat ervaren. Dat kunnen wij ons als mensen amper voorstellen. Maar ga maar na: zoogdieren en vogels zie je pas bibberen van de kou als ze uitgehongerd zijn of wanneer hun vacht of verenpak beschadigd is.
Bij koudbloedige dieren als kikkers, slangen en vissen vind ik het nog moeilijker om me hun temperatuurbeleving voor te stellen. In principe krijgen zij meer energie bij hogere temperaturen. Elk van hen heeft een andere ideale temperatuur. Als het te koud wordt kunnen ze zich meestal niet meer bewegen totdat de temperatuur weer stijgt. Sommige overwinterende kikkersoorten zijn zelfs maandenlang voor een groot deel inwendig bevroren, maar hoppen in de lente weer vrolijk rond. Talloos zijn de verhalen van totaal in het ijs vastgevroren vissen die na ontdooing weer gezond verder zwommen.
Heel soms zie je wel eens een kikker in de sneeuw. Heeft die het nou koud? Of heeft die alleen maar geen energie? Zijn lichaam zal hem toch ook waarschuwen voor de slechte situatie, zou je denken. Maar die vrieskikker is tijdens een normale winterslaap ook bevroren. Als je het dan de hele winter koud hebt heeft dat weinig nut, lijkt me, want je kan je situatie dan toch niet veranderen.
Ik ben er nog niet helemaal uit.
|
| Volgende >
|
|
|
|
